వాక్కుకు అందని ఆనందం — మౌనంలో మెరుస్తున్న బ్రహ్మానందం-వేదాంత పంచదశి
మొదటి భాగం సారాంశం మనస్సే సంసారం — శుద్ధియే ముక్తి మనస్సు యొక్క శుద్ధి ద్వారా సంసార బంధాలను తొలగించుకోవచ్చు ఇది ఉపదేశం కాదు, యోగవాసిష్టం ఇచ్చిన మూలసత్యం. మనము “సంసారం” అంటున్నది ఏమిటి? నిజానికి సంసారం అనేది బయట ఉన్న ప్రపంచం కాదు. నామ–రూపాల సమూహాన్ని మనం సంసారం అని పిలుస్తున్నాం. కానీ ఆ నామరూపాలు ఉన్నాయని చెప్పేది ఎవరు? అవి నిజమేనని నిర్ధారించేది ఏది? వేదాంతం స్పష్టంగా చెబుతుంది — ప్రమాణం లేకపోతే ప్రమేయానికి అస్తిత్వమే లేదు. అంటే తెలుసుకునే సాధనం లేకుండా తెలిసే విషయం ఉండదు. ఆ ప్రమాణమే మనస్సు. అందుకే వేదాంతం చెప్పేది “ముందు ప్రపంచం – తరువాత మనస్సు” కాదు, ముందు మనస్సు – తరువాత ప్రపంచం. ప్రపంచం నేరుగా మనతో మాట్లాడదు. మనస్సు కూడా ఒంటరిగా మాట్లాడదు. ఈ రెండూ పరస్పరం ఆధారపడి ఉన్న రిలేటివ్ టర్మ్స్. కానీ ఈ రెండింటినీ గమనిస్తున్నది, ఈ రెండింటి ఉనికిని వెలిగిస్తున్నది — ఒక నిరపేక్షమైన సాక్షి చైతన్యం. అందుకే వశిష్ట మహర్షి ఘాటుగా ప్రకటించాడు: చిత్తమేవ హి సంసారః సంసారం వేరే లేదు — మనస్సే సంసారం. కాబట్టి సంసారాన్ని తిట్టడం వృథా. ప్రపంచాన్ని మార్చాలనుకోవడం అజ్ఞానం. పోరాటం చేయాల్సింది బ...